logo Hauptwerk.nl text Hauptwerk text since Terug Mostoles Foto's Speeltafel(s) Systeemeisen Mp3-Demo's
Over de kerk van Móstoles, het orgel en de bouwer.

De geschiedenis van de kerk van Móstoles.

Op de plek waar zich nu de kerk bevind stond vroeger een Moskee, hiervan is een tekening bewaard gebleven. De oudste delen zijn gedateerd in de IX eeuw. Ca. 1550 bestond deze kerk waarschijnlijk uit resten van de Moskee en Romaanse delen.
In de late XVII eeuw had de kerk een middenschip en 2 zijbeuken. Toen bezat de kerk een orgel met 21 verschillende registers uit ca.1550. In deze tijd werd een nieuw noordelijk deel, een sacristie en 2 zijkapellen gebouwd, verder in de XVIII eeuw een kapel vergroot.
Van 1808 tot 1836 had de kerk nog de zelfde vorm. In de jaren 1850 tot 1852 is de zuidkant van de kerk nog veranderd om plaats te creëren voor o.a een doopkapel. Over de toestand van de kerk is alleen bekend dat het orgel verstemd was en zo goed als onspeelbaar!
Een orgel dat in 1777 gebouwd was werd nog in 1895 gerepareerd door Ramon Sanchez waarbij ca.60 ontbrekende pijpen nieuw gemaakt zijn. In 1936 (tijdens de Spaanse burgeroorlog) werd de kerk zwaar beschadigd en alle meubilair geroofd of vernield. Waarschijnlijk is ook het oude orgel van 1770 hierbij verloren gegaan. Berichten over deze vernielingen zijn nauwelijks bekend. Ook is een schilderij van de bekende Spaanse schilder El Greco verdwenen.
De moskee in de middeleeuwen
De moskee in de middeleeuwen
Móstoles in 1908
Móstoles in 1908
Kerk met middenschip en 2 zij-beuken
Kerk met middenschip en 2 zij-beuken
In 1942 werd de kerk gerepareerd en verbouwd door de Stadsarchitect Garcio Pables, de muren werden sterk veranderd en de oude abscis van XII werd een sacristie. Twee verdiepingen werden toen van oude abscis weggenomen.De kerk werd in 1954 weer in gebruik genomen.
In 1970 werd de kerk totaal omgebouwd door Aurelio Mendoza, ook naar aanleiding van de Nieuwe Richtlijnen voor de Liturgie van het 2de Vaticaanse Concilie.
Mendoza bouwde o.a. 2 halfronde gevels aan het bestaande gebouw. De ruimte van de oude Abscis werd gereduceerd tot een kleine dagkapel met een klein Altaar en de bewaarplaats van de Hostie (Tabernakel). Tevens werden oude gewelven verbouwd.
Nu bevinden zich boven de kerk ruimten voor o.a. sociale doeleinden. Het huidige altaar (altar de Soledad) is in 1576 vervaardigd door D. Riego Rojo. Het hoofdaltaar uit de XIX eeuw is verguld en heeft 4 prachtige beschilderingen en gedeeltelijk modern snijwerk. Deze ombouw is naar huidige gezichtspunten zeer twijfelachtig uitgevoerd, ook omdat veel oude historische delen zonder meer verwijderd zijn. In de kerk zijn meerdere schilderijen van ten dele onbekende meesters aanwezig, één ervan, Adoracion de los Santos Reyes (de aanbidding van de heilige drie koningen), is zeer waarschijnlijk een origineel van de Nederlandse schilder Rubens!!
Verder een schilderij voorstellend het gezicht van Jezus op het doek van Veronica uit de 3 epoca van de Spaanse schilder El Greco.
Nog origineel is een deel van de Abscis in Moorse stijl en de Toren van de Moskee uit de XIe eeuw, waarin zich nog resten bevinden van een gevangeniscel en oude gewelven.
Deze Toren heeft vroeger o.a. dienst gedaan als wachttoren en stond altijd iets vrij van de Moskee. Naast de Toren was een poort die toegang gaf in de richting Toledo.
Op een tekening zijn naast de poort wijnvaten te zien, dit omdat indertijd wijnbouw plaatsvond in Móstoles. Tot op de dag van vandaag bestaat er op een steenworp afstand van de kerk een straatje met de naam Calle Órgano, dit omdat in deze straat een taveerne was waar de wijn gekoeld werd door een systeem van buizen in de vorm van orgelpijpen!! ("Los Organos de Móstoles ")
In het Museum van Móstoles (gedeeltelijk in historische Moorse stijl ) bevind zich nog een oude autentieke wijnkelder en bovengronds een opslag met 3 oude wijnvaten.

1856 schreef Juan de Alba het eerste deel van een Komedie in 2 akten met muziek van Rogel met de titel "Los órganos de Móstoles". In 1867 ontstond een Zarzuela (Operette) in 3 akten met tekst van Luis Mariano de Larra eveneens met de titel "Los órganos de Móstoles" waar zowel over het orgel in Móstoles als over de wijntaverne gesproken en gezongen werd.
In 1905 werd een komische opera gecomponeerd door meester Millocker getiteld "El organista de Mostoles"!

Tegenover het nieuwe theater is een Fontein gemaakt ter gelegenheid van het feit dat Spanje lid is geworden van de EU. De architect heeft hier zeer zeker aan orgelpijpen gedacht!!! Zie de fontein met 12 (een Oktaaf?) metalen buizen!
Philip II bezoekt Móstoles
Philip II bezoekt Móstoles
De fontein met 12 pijpen
De fontein met 12 pijpen
ca. 1808
ca. 1808
De orgelgeschiedenis van Móstoles.

Volgens de kroniekschrijver (Luis Zapata 1526-1595) bezat de kerk in Móstoles al een orgel "het grote orgel in Mostoles heeft 21 verschillende registers zoals fluiten, regalen, trompetten, een cornet, een nachtigaal en tremulanten".
In 1550 bezocht Filip II het orgel in Móstoles samen met een bisschop, zijn kommentaar was "het instrument is het mooiste in mijn koninkrijk". Vooral de klank imponeerde hem.
De burgemeester van Alcorcon schreef in 1640 "de orgels in Móstoles funktioneren perfekt".
In 1816 was de toestand erg verslechterd, het instrument was verstemd en zo goed als onbespeelbaar! Daarna is niet veel meer bekend over de lotgevallen van dit prachtige instrument.
Het nieuwe orgel van Móstoles.

Het nieuwe orgel is qua vormgeving aangepast aan het huidige verbouwde interieur. De orgelkas is behandeld volgens de tempera techniek, de profielen zijn verguld.
De versieringen zijn gedeeltelijk overgenomen van het oude altaar en offertafel. Het orgel heeft eveneens 21 register zoals bij het instrument van ca.1550.
De bouwwijze is in klassieke stijl uitgevoerd met mechanische registers- en toetstraktuur.
De orgelkas is massief met panelen, de windladen zijn gemaakt in massief eiken.
De windvoorziening bestaat uit een keilbalg voor Hoofdwerk en Pedaal, een kleine hangende keilbalg en een tremulant voor het Borstwerk (Organo Expresivo).
Het metalen pijpwerk heeft een legering van 60% tin om grote verstemmingen bij temperatuur-schommelingen te voorkomen, verder zijn de pijpen op toonlengte afgesneden.
De gedekte pijpen zijn uitgevoerd in 75% gehamerd lood. De houten pijpen van de diepste oktaven zijn gemaakt van grenen en eiken. Het Fagot 16 voet pedaalregister is uitgevoerd met stevels en bekers van massief eiken.
Een bijzonderheid is de horizontale Trompet met kelen van kersenhout om een mooi ronde, niet metalische klank te realiseren.
Ontwerp van het orgelfront
Ontwerp van het orgelfront.
Roden NL Doopsgezinde kerk
Roden NL Doopsgezinde kerk
1/M/P 6 1/2 reg.

Delft NL Gereformeerde kerk
Delft NL Gereformeerde kerk
3/M/P 15 reg.

Örebro SE Nicolaikirche
Örebro SE Nicolaikirche
3/M/P 40 reg.

Over de bouwer van het nieuwe orgel van Móstoles.

Eppo Rynko Ottes (geb.1941 in Groningen) werkt al 45 jaar als orgelmaker en heeft in deze tijd voor meer dan 200 orgels in Europa en Azie nieuwbouw, restauraties en intonatie werkzaamheden uitgevoerd.
Hij is bekend door zijn subtiele en artistieke intonatiekunst.

ERVARING

Reeds op de leeftijd van vijftien jaar bezocht hij samen met een vriend Nederlandse, Duitse en Skandinavische orgels.
Vanaf zijn zesde jaar studeerde hij piano en later orgel bij Wim van Beek, organist v/d Martinikerk te Groningen en daarna bij Finn Videro in Kopenhagen.
Na een leertijd bij drie nederlandse orgelbouwers en het bestuderen van de meer dan 300 beroemde historische orgels in Groningen en Oost- Friesland begon hij 1964 zijn eigen bedrijf in Roden(Dr.)
Om reden van de in Nederland ingestelde bestedingsbeperking verhuisde hij naar Denemarken. Als bedrijfsleider bij Troels Krohn (Hillerod), en samenwerking met Poul Gerhard Andersen en Marcussen/Kopenhagen realiseerde hij veel instrumenten.
Nadat een orgelbouwer in Duitsland hem een positie aanbood als Chef-intonateur en Orgelfront-ontwerper, werkte hij hier een paar jaar en voerde als Free-lancer samen met diverse orgelbouwers werkzaamheden uit.
In 1978 hervatte hij weer een eigen bedrijf nabij de Zwitserse grens, en werkte eveneens samen met internationale orgelbouwers.
In 1990 verhuisde hij naar Spanje waar samengewerkt werd met Spaanse orgelbouwers en in eigen regie nieuwe instrumenten en restauraties (internationaal) uitgevoerd zijn.
Nieuwe orgels in Spanje o.a Premia de Dalt en Torreciudad Móstoles

Premia de Dalt E
Premia de Dalt E
2/M/P 10 reg.

Torreciudad Capella de la Guadalupe E
Torreciudad Capella de la Guadalupe E
2/M/P 8 reg.

Aitrach D Reformierter Kirche
Aitrach D Reformierter Kirche
2/M/P 15 reg.

Harthausen D
Harthausen D
2/M/P 10 reg.

Pittenhart D
Pittenhart D
3/M/P 21 reg.

  Hauptwerk.nl is een initiatief van Sygsoft Holland. Inschrijving KvK 24400165. Laatst bijgewerkt 16-07-2021